Misteriozna tvrđava Kastel u Banjoj Luci

Posjeti.ba

Turističko-informativni portal

logo-01

Misteriozna tvrđava Kastel u Banjoj Luci

Tvrđava Kastel- Banja Luka

Izvor: Wikipedia / Saša Knežić

Tvrđava Kastel čuva najdublje tajne ovog grada, jer predstavlja najstariji spomenik u Banjaluci. Smješten je na lijevoj obali Vrbasa i svojom masivnošću nam govori o velikim događajima i velikanima koji su je koristili kao odbrambeni položaj i vojno utvrđenje kako od antičkog perioda tako do novog vijeka.

Ukupna površina Kastela iznosi 48 000 kvadratnih kilometara, bedeme čine devet bastiona i dvije kapi kule u sklopu bedema. Opasana je sa svih strana debelim kamenim zidovima na kojima su podignute puškarnice i osmatračnice a njen konačan oblik i današnju formu dobila je u XVIII vijeku.

Podaci o njenom nastajanju nas vode u II vijek nove ere u Rimsko doba kada je bio podignut kao vojnički logor odnosno Castra. U tvrđavu Kastel ulazi se iz tri pravca sjevera, zapada i istoka. Takođe zanimljivo je to da su na prostoru Kastela pronađeni ostaci stambenih objekata koji potiču iz VIII I XII vijeka, a najstariji predmet koji potvrđuje da je postojalo antičko naselje jeste žrtvenik posvećen rimskom bogu Jupiteru. Na tom lijepo klesanom kamenom spomeniku, pronađenom 1895. godine stoji natpis čijom je dopunom dešifrovan tekst: “Jupiteru najvećem geniju ovog mjesta Sicinije, akrin, konzularni beneficijar provincije Gornje Panonij, ispunio je zavjet dobrovoljno i sa zahvalnošću”. Unutar tvrđave pronađeno je više primjeraka kasnoantičke bronze, keramike i jedna kasnoantička bronzana fibula. Opisi i nacrti iz XVIII vijeka daju sliku utvrđenja sa brojnim kazamatima ali i sa više od 30 ambara za žito.

Ipak, sam razvoj grada i značaj grada a samim tim i kastela počinje za vrijeme Ferhad-paše Sokolovića. Ferhad-paša na mjestu današnjeg Kastela prvo gradi svoju utvrđenu tophanu, da bi desetak godina kasnije tophana prerasla u pravi utvđeni grad s kulama i tabijama koji je neprestano dograđivan.

Pored same tvrđave nalazi se artiljerijska radionica koja je služila za izradu topova, pušaka i baruta a otvoren je na početku XVIII vijeka. Upravo će u ovom periodu za vrijeme turske uprave doći do najpoznatije bitke kod tvrđave Kastel 1737. godine. Banjalučku bitku počele su austrijske jedinice pod komandom generala Hildenburghauzena koje su prodrle u dolinu Vrbasa i počele opsadu Kastela. Ipak bosanski valija Ali-paša Hećimoglu iznenadnim napadom sa brda Lauš potukao je austrijsku vojsku i tako je Kastel ostao neosvojen. U XIX vijeku Kastel je kao i druge tvrđave izgubio vojni značaj koji je ranije imao ali je bio i ostao, kao što je i na samom grbu, simbol grada Banja Luke. Tvrđava Kastel je 1950. godine proglašena je dobrom kulturno-istrijskog naslljeđa prve kategorije, a 2002. učvršćena na listu ugroženih spomenika Bosne i Hercegovine.

Organizovanje časova u prirodi

Organizacija i edukacija populacije o lokacijama koje nas se sviju tiču

Organizovanje izleta

Organizacija izleta i prevoz na sve lokacije koje Vas zanimaju

Organizovanje obilazaka historijskih lokacija

Organizovanje višednevnih obilasaka historijskih lokacija, adrenalinskih parkova i manifestacija iz sfere kulture

Najbolji smještaj i hrana

Pronađite najbolju lokaciju za sebe u bilo kom dijelu BiH

Designed by Armin Bečić

Copyright Mapa kulture

Zavičajni muzej Visoko – Čuvar vrijednih eksponata prirodnog i kulturnog naslijeđa

Posjeti.ba

Turističko-informativni portal

logo-01

Zavičajni muzej Visoko - Čuvar vrijednih eksponata prirodnog i kulturnog naslijeđa

Bilo da putujemo kroz njegovu historiju, bilo da je to njegovom geografskom dužinom i širinom, Visočko polje ima mnoštvo znamenitosti. Tragovi ljudskog života sežu još iz davnih vremena neolita, a uvijek je zauzimalo značajne pozicije kroz historiju, od Rimskog carstva, Srednjovjekovne bosanske države, osmanlijskog perioda, austrougarskog, jugoslavenskog, pa do današnjih dana. Kroz izuzetno dug period postojanja nedvojbeno je da sadrži mnoštvo kulturno-historijskih nalaza i lokaliteta, što daje dobru osnovu za proučavanje, prezentovanje, turizam i očuvanje tradicije.

Institucija od izuzetnog značaja za stručni, ali i kulturno-historijski i turistički potencijal jeste Zavičajni muzej Visoko. Muzej je osnovan 1953. godine, a od 1957. godine je smješten u zgradu u kojoj se i danas nalazi, na adresi Ulica Alije Izetbegovića, broj 29. Pored osnovne muzejske djelatnosti –  istraživanja, prikupljanja, stručne obrade, zaštite i čuvanja muzejske građe uz njenu prezentaciju putem organizovanja i priređivanja izložbi u saradnji sa srodnim i drugim ustanovama i pojedincima, Zavičajni muzej Visoko je registrovan i za naučno-istraživački rad, izdavačku djelatnost i zaštitu kulturne baštine, odnosno objekata i predmeta kulturno-historijskog naslijeđa na području grada Visoko. Prenoseći dašak prošlog vremena  Muzej raspolaže većim brojem tematski raznovrsnih zbirki i obuhvata muzejsku građu. Ukupno ima sedam tematskih zbirki:

  1. Numizmatička zbirka broji 692 numizmatičke jedinice iz skoro svih epoha i civilizacija na prostoru BiH.
  2. Arheološka zbirka je najbrojnija zbirka Zavičajnog muzeja. Obuhvata materijal svih ubiciranih, rekognosciranih i arheološki istraženih prahistorijskih nalazišta sa područja visočke kotline. Broji 87 046 raznovrsnih arholoških jedinica.
  3. Srednjovjekovna zbirka broji 164 jedinice.
  4. Etnografska zbirka ukupno broji 934 etnografske jedinice.
  5. Geološko-paleontološka zbirka obrađuje tri podzbirke: rude, stijene i fosile. Broji 470 geološko-paleontoloških jedinica, te se još uvijek radi na dopunjavanju zbirke. 
  6. Zbirka predmeta NOB-a/NOR-a (u ovoj zbirci je obrađeno i oružje iz I svjetskog rata, II svjetskog rata i oružje iz perioda Agresije na RBiH 1992-1995. godine) broji 204 inventarne jedinice, a postoje još 23 predmeta koje treba stručno obraditi.
  7. Umjetnička zbirka je najmlađa zbirka i broji 14 inventarnih jedinica.

U vlasništvu Zavičajnog muzeja Visoko je i nekoliko arheoloških nalazišta koja su od izuzetnog značaja za Bosnu i Hercegovinu.

Arheološki lokalitet „Okolište“ svjedoči o postojanju života na području Visokog još u prahistorijskom dobu. Posebnost ovog lokaliteta je u tome što se ovdje susreću Butmirska i Kakanjska kultura, te se stručnim istraživanjima došlo do zaključka da se na lokalitetu Okolišta život odvija u kontinuitetu 5500 godina.

Stara bosanska srednjovjekovna utvrda Čajangrad je ruševina utvrđenja. Na ostacima jednog zida dužine 30 metara vidljiva je struktura karakteristična za srednjovjekovnu gradnju. Smatra se da je ovo utvrđenje imalo funkciju čuvanja važnog puta između srednjovjekovnog kraljevskog grada Visoki i Bobovca.

U ranom srednjem vijeku u Visočkom polju se formirala stabilna teritorijalno-politička zajednica Bosna-župa, odakle je počeo proces širenja srednjovjekovne države Bosna. U ovom prostoru nalaze se četiri značajna lokaliteta: Biskupići (mjesto nalaza ploče Kulina bana koju je on na istom mjestu izgradio krajem XII stoljeća), Moštre (mjesto vladarskog dvora sa dvorskom kancelarijom), Mile (zborno mjesto državnih sabora, krunidbena i grobna mjesta bosanskih vladara), Visoki (utvrđeni grad i povremena rezidencija bosanskih vladara, stolno mjesto bosanskog kneza).

Mile su bile najstariji upravni, kulturni i vjerski centar srednjovjekovne države Bosna- kompleks koji se sastoji od crkava sv. Kuzme i Damjana i sv. Nikole. Mile su mjesto održavanja „sabora sve Bosne“bosanskih sabora, krunidbeno mjesto bosanskih kraljeva i gdje se nalazi crkva sv. Nikole- grobna crkva Stjepana II i Tvrtka I Kotromanića, dvojice najznačajnijih vladara srednjovjekovne bosanske države, franjevački samostan kojem je pripadala pomenuta crkva i sjedište prve organizacije Katoličke crkve u Bosni.

Na području grada Visoko nalazi se sedam nacionalnih spomenika:

  1. Arheološko područje Mili;
  2. Graditeljska cijelina- Tabačka/Tabhanska džamija;
  3. Historijsko područje- Stari grad Visoki;
  4. Graditeljska cjelina- Pravoslavna crkva sv. Prokopija;
  5. Arheološko područje- Prahistorijsko naselje na lokalitetu Okolište u naseljima Okolište i Radinovići;
  6. Građevinska cjelina- Samostan sv. Bonaventure u Visokom
  7. Graditeljska cjelina- Stara džamija sa haremom u Goduši kod Visokog.

Iako se ime Visoko pojavljuje relativno kasno, nalazi iz vremena Kulina bana kazuju da baštinimo grad čiji je značaj bio nemali kako za nas tako i za Europu. Kada neolitski lokalitet Okolišta povežemo sa rimskim cestama i osmatračnicama, zatim sa srednjovjekovnim lokalitetima Mile, starog grada Visoki i Čajengrad, mahalama,džamijama formiranim u doba Osmanlija, crkava, samostana, urbanom arhitekturom iz doba Monarhije, te sve ukombinujemo sa trgovinom i zanatstvom, shvatamo značaj Visokog za Bosnu i Hercegovinu.  Svaki kvadrat zemlje Visočkog polja priča svoju priču, a Zavičajni muzej Visoko istu osluškuje i prenosi svima.

Organizovanje časova u prirodi

Organizacija i edukacija populacije o lokacijama koje nas se sviju tiču

Organizovanje izleta

Organizacija izleta i prevoz na sve lokacije koje Vas zanimaju

Organizovanje obilazaka historijskih lokacija

Organizovanje višednevnih obilasaka historijskih lokacija, adrenalinskih parkova i manifestacija iz sfere kulture

Najbolji smještaj i hrana

Pronađite najbolju lokaciju za sebe u bilo kom dijelu BiH

Designed by Armin Bečić

Copyright Mapa kulture